Vóór de laatmiddeleeuwse inbraken, waardoor de Dollard ontstond, lag hier een uitgestrekt veengebied, dat door grootschalige ontginning in korte tijd tot grote bloei en welvaart was gebracht. Deze rijke streek verdween door problemen met afwatering, slecht onderhouden dijken en sluizen en een stijgende zeespiegel in combinatie met in hevigheid toenemende stormvloeden, stukje bij beetje in de golven. Deze landschappelijke, economische en maatschappelijke catastrofe heeft diepe sporen nagelaten. Een van de gevolgen was dat het oude middeleeuwse veenlandschap bedekt werd met een laag zeeklei.
Door opslibbing en inpolderingen ontstond een zeer vruchtbaar zeekleigebied, waar grote boerderijen de kans kregen om tot enorme welvaart te komen. De inzet van arbeiders voor lage lonen onder erbarmelijke omstandigheden zorgde ervoor dat er grote sociale spanningen ontstonden in de twintigste eeuw.
Door archeologisch onderzoek is de laatste decennia veel meer duidelijk geworden over het verloop van deze ontginningen, overstromingen, de menselijke invloed op deze catastrofes en de menselijke reactie erop, de inpolderingen en agrarische ontwikkeling nadien.
Het AIP bestaat uit een laagdrempelig bezoekersinformatiecentrum waar informatiekasten en een interactieve dvd de bezoekers vertellen over de geschiedenis van de Dollard. Tevens is er een themaboek ontwikkeld in de reeks Archeologie in Groningen: Gelaagd Landschap: veenkolonisten en kleiboeren in het Dollardgebied. Ook is er een fietsroute aan het AIP gekoppeld die bezoekers het landschap laat ervaren en langs interessante sporen uit een ver en minder ver verleden voert.
Het AIP Dollardboezem is een internationaal AIP: het verhaal van de Dollard speelt zich af aan beide zijden van de grens. Daarom zijn alle producten ook in het Duits en het Nederlands beschikbaar. Ook is dit AIP door Duits-Nederlandse samenwerking tot stand gekomen, waarin van Duitse zijde de Ostfriesische Landschaft participeert.
